Abstract
Wstęp: W około 20% przypadków przewlekłej obturacyjnej choroby płuc w patogenezie choroby biorą udział czynniki ryzyka inne niż palenie tytoniu. Narażenie na te czynniki i ich wpływ na czynność płuc w populacji Małopolski nie zostało dokładnie zbadane. Materiał i metody: W losowo dobranej próbie populacyjnej z 2 powiatów Małopolski, w wieku co najmniej 40 lat, zebrano za pomocą kwestionariusza szczegółowe dane dotyczące narażeń na znane i przypuszczalne czynniki ryzyka chorób układu oddechowego oraz wykonano spirometrię przed i po podaniu leku rozkurczającego oskrzela. Wyniki: Analizą objęto dane od 618 badanych; 94.8% badanych dłużej niż 6 miesięcy w życiu mieszkało w domu, w którym używano węgla do gotowania lub ogrzewania. W czasie badania aż 32.5% badanych wciąż stosowało węgiel lub drewno do gotowania i/lub ogrzewania. Średni czas używania węgla i drewna jako źródła opału przekraczał 30 lat; 67% badanych wykonywało w życiu zawód wiążący się z narażeniem na czynniki potencjalnie wpływające szkodliwie na układ oddechowy. Stwierdzono niezależny od innych czynników ryzyka wpływ pracy na roli na mniejszą wartość FEV1/FVC oraz większe ryzyko przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Wnioski: Znaczący odsetek mieszkańców Małopolski był narażony na spalanie węgla i drewna oraz narażenia zawodowe. W badanej populacji praca na roli wiązała się z większym ryzykiem przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.