Abstract
Wstęp: Zapadalność na gruźlicę zależy od wielu czynników, nie tylko zdrowotnych, lecz również społeczno-ekonomicznych. Celem niniejszej pracy była ocena czasu trwania objawów choroby oraz rozległości zmian radiologicznych u mężczyzn chorych na potwierdzoną bakteriologicznie gruźlicę płuc, w powiązaniu z ich statusem społeczno-ekonomicznym. Materiał i metody: Praca miała charakter retrospektywny i była oparta na analizie dokumentacji 300 chorych hospitalizowanych w latach 2004–2006 na oddziale męskim Mazowieckiego Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w Otwocku. U wszystkich badanych rozpoznanie gruźlicy potwierdzono bakteriologicznie. Oceniano czas trwania objawów przed hospitalizacją, rozległość zmian radiologicznych oraz status społeczno-ekonomiczny z uwzględnieniem miejsca zamieszkania, aktywności zawodowej, wieku i stanu cywilnego. Wyniki: Spośród prątkujących chorych hospitalizowanych na Mazowszu 74% stanowiły osoby nieaktywne zawodowo, w tym aż 57% było bezrobotnych. Liczba mieszkańców miast i wsi była zbliżona, ale aż 10% prątkujących chorych hospitalizowanych na Mazowszu to osoby bezdomne. W badanej grupie 60% mężczyzn było nieżonatych. U 63% prątkujących chorych objawy gruźlicy występowały dłużej niż 2 miesiące. Częściej zgłaszały je osoby bezrobotne (60%) i stanu wolnego (61%). Aż u 81% chorych w chwili rozpoczęcia leczenia stwierdzono rozległe zmiany radiologiczne obejmujące 3 i więcej pól płucnych. Szczególnie często obserwowano je u bezdomnych, bezrobotnych oraz u emerytów i rencistów. U 87% badanych stwierdzono prątki gruźlicy w preparacie bezpośrednim. Wnioski: Gruźlica na Mazowszu występuje szczególnie często u osób bezrobotnych oraz u emerytów i rencistów. Wśród badanych chorych stosunkowo dużo było osób bezdomnych. Zdecydowana większość prątkujących chorych na Mazowszu w chwili rozpoczęcia leczenia ma już bardzo rozległe zmiany radiologiczne, a objawy występują u nich od wielu tygodni.